پرویز دامغانی جزیParviz Damghani Jazee  

به نام خداوندجان و خرد

استادارجمند:  جناب آقای دکتر ابوالفضل بختیاری

دانشجو: پرویز دامغانی جزی         کارشناسی ارشدبرنامه ریزی آموزشی دانشگاه آزاداسلامی – نهران مرکز

عنوان: خلاصه فصل دوم کتاب

راهنمای کاربردی روش های نوین تدریس ( برای کلاس های تک پایه و چندپایه)

    نویسنده دراین کتاب بسیارارزشمند ضمن مرور تعدادی از مهم ترین و کاربردی ترین روش های تدریس موثر، تفاوت میان آموزش و کارآموزی، همچنین مفاهیمی چون کارآیی و اثربخشی را شرح می دهد.درفصل اول کناب کلیاتی در زمینه کارآیی و اثربخشی بیان شده است. فصل دوم به مفاهیمی چون کسب دانش، مهارت و نگرش ها اختصاص می یابد. درفصل سوم کتاب فنون بحث و درفصل چهارم، مقوله مدیریت زمان و نوشتار تشریح شده است. مابقی مباحث کتاب عبارتنداز: شیوه ایجاد انگیزه در کارآموزان ، تکلیف درسی ، شخصیت مربی و معلم ، ساختار واحد درسی و روش های تدریس یادگیری تسلط یاب . دراین نوشته حقیر سعی نموده ام که باعنایت به مفاهیم مربوط به شیوه های تدریس موفق و موثر که عمدتا" استادمحترم جناب آقای دکتر ابوالفضل بختیاری با بیان بسیار ارزشمند درکلاس مطرح فرمودند مروری   اجمالی می نمایم.

روش های تدریس

روشهای تدریس مبتنی بر بیان فکر:

  بعد اجتماعی روش تدریس بیان فکر به سهیم سازی دیگران در محصول اندیشه فردی یا اجتماعی مربوط می شود. برنامه درسی قالب روش تدریس بیان فکر، به صورتی اجرا می شود که بتواند به رشد مهارت های شناختی به منظور حل مسئله در دانش آموزان دبستانی بینجامد.      

روشهای تدریس مبتنی برپیش سازمان دهنده ها:

   آزوبل به عنوان یک روانشناس تربیتی دیدگاه خاصی درباره یادگیری دارد.آزوبل اظهارمی داردکه هریادگیرنده ای خوددانش خویش رامی سازدوسازمان می دهد.

روش تدریس مبتنی بر یاد یارها:

   روش یادگیری و تدریس بر این نکته تاکید دارد که دانش آموزان بر مقدار زیادی از اطلاعات تسلط یابند و کنترل آگاهانه ای بر فرایندها یا جریان های یادگیری شان داشته باشند.

روش تدریس مبتنی بر خلاقیت:

   خلاقیت به مثابه یکی از توانمندی های عالی ذهنی همواره مورد توجه فلاسفه، دانشمندان علوم تجربی و دانشمندان علوم نظری و انسانی بوده است. روش تدریس مبتنی بر خلاقیت، اندک زمانی است که مورد توجه قرار گرفته و اوج توجه به آن پس از دهه 1980 بوده است.

روش تدریس فرآیندی:

  روش تدریس فرایندی ریشه روان شناختی دارد.

رویکردحاضر به یادگیری و تدریس، دانش آموز را یاری می کند تا مهارت های فکری یا شناختی خود را بسط دهد.

روش تدریس واحد کار

  یکی از مهمترین این دلایل صحبت کردن یا حرف زدن معلم است. در این پژوهش، انتقاد مشترک همه دانشجو معلم از معلم یا استاد این است که زیاد حرف می زند.

روش تدریس مبتنی بر کاوشگری:

  روش تدریس کاوشگری راریچاردساچمن برای آموزش فرایندجست وجوتوضیح پدیده هاتدوین کرد.

روش تدریس مبتنی بر مغز:

  همگرایی پژوهشگران درباره موضوع واحدی چون یادگیری، سبب ظهور نظریه یادگیری نوینی در میان انواع نظریه های مربوط به یادگیری شد.

روش تدریس رویدادی:

بنیان گزار اصلی روش تدریس مبتنی رویدادهای آموزشی رابرت.ام. گانیه است. از نظر بریگز و ویگر، آموزش عبارت است از یک مجموعه رویداد. رویدادهای آموزشی در هر درسی امکان دارد صورت های مختلفی داشته باشند.

روش تدریس مبتنی برتفکر انتقادی:

  پژوهش ها نشان می دهد که برای پرورش تفکر انتقادی و آموختن موضوعات تدریس باید آنها را با واقعیت های محیط پیرامون ارتباط داد.

روش تدریس کشف مفاهیم:

  دریافت مفهوم جست و جو برای یافتن و فهرست کردن ویژگی ها یا خضیضه هایی است که می توان از آنها برای مشخص کردن نمونه های مربوط یا نامربوط به یک طبقه اطلاعاتی، استفاده کرد.

روش تدریس مبتنی بر بحث گروهی:

  روش تدریس بحث گروهی  از دسته روش های تدریس دانش آموز محور است به طور معمول ، در این روشها دانش آموزان تلاش زیادی برای فراگیری دانش، مهارتها و نگرشها می کنند.                    

روش تدریس پرسش پاسخ:

  مبنای روش پرسش و پاسخ یا گفت و گوی سقراطی، پرسش بود.

که معلم به وسیله آن شاگرد را به تفکر درباره مفهومی جدید یا بیان مطلبی تشویق می کند.

روش تدریس یورش فکری/ بارش مغزی:

  هر گاه شخص یا فراگیرنده ای بخواهد انجام دهد یا از جایی به جای دیگر گذر کند ولی نتواند به مقصودخود برسد، مسئله ای طرح می شود.با پدیدآیی مسئله اودرصدد برمی آید که در آن حل کند.

روش های تدریس مبتنی بر بازی:

  پیچر، لشر، فاینبرگ و براون، اظهار می دارند که یادگیری بهینه با بازی محقق می شود. بازی کارکردهای زیاد دارد و همه آن ها برای دانش آموزان حائز اهمیت اند.

روشهای تدریس مبتنی بر همیاری:

  با نگاهی به پیشینه روش تدریس مبتنی بر همیاری در می یابیم که این روش سالهاست مورد توجه قرار گرفته است. اساس این روش تدریس مبتنی بر همیاری در یادگیری است.

روشهای تدریس مبتنی بر ایفای نقش:

  ایفای نقش یک روش فرایندی است که می طلبد شماری از دانش آموزان برای اجرا نقش ها فرخوانده شوند،

روشهای تدریس بدیعه پردازی:

  این الگوی تدریس/ یادگیری، نحوه ی اندیشیدن و تفکر به صورت استعاری را با تفکر استعاری آموزش می دهد.الگوی تفکر استعاری یادگیرندگان را برمی انگیزد تا ایده ها یا افکاری نو و خلاق را بپرورانند و ارائه دهند.

روشهای تدریس ساخت گرایی

  انسانها هر چیزی را می توانند بیاموزند؛ به شرط اینکه بتوانند آن را در ذهن خود معنا دار سازند.آنچه از دیدگاه فیلسوفان و روانشناسان درباره ی ساخت گرایی برمی آید این است که واقعیت بیشتر در ذهن یادگیرنده یا انسان است؛ اوست که واقعیت را طبق تجارب خود شکل می دهد و یا دست کم به تغییر آن می پردازد.

روشهای تدریس تفحص گروهی

  همانطور که در قسمت هدف نهایی روش تدریس تفحص گروهی گفته شد، اساس این روش رسیدن به روحیهء در قسمت یاد شده به ابزار های رسیدن به روحیهء جمعی کار کردن اشاره نشد.

مراحل اجرای روش تدریس تفحص گروهی    

 موقعیت سازی دراین گام، معلم برای ایجاد انگیزه و سوال در ذهن یادگیرنده و پدید آوردن زمینه پژوهش، فراگیرنده را با یک موقعیت نا معین مواجه کند.

این عمل می تواند برنامه ریزی شده یا برنامه ریزی نشده باشد .

  مثلا برای آشنا کردن دانش آموزان با چگونگی تبدیل انرژی از حالتی به حالتی دیگر با استفاده از(باتری و موتور الکتریکی) شرایط را برای واکنش آنها و طرح سوالاتشان آماده می سازد او با وصل کردن دو قطعه سیم به موتور الکتریکی میکوشد تا پیش روی دانش آموزان موقعیتی سوال برانگیز و نا معین ایجاد کند.

منبع: آقازاده، محرم (1390) ،راهنمای کاربردی روش های نوین تدریس، تهران: مرآت